Suplementy kardiologiczne w aptece

Płyny, tabletki, kapsułki, krople czy preparaty do ssania - w aptekach jest dostępnych bez recepty wiele preparatów zmniejszających ryzyko wystąpienia epizodów sercowo-naczyniowych.

Zbadaj swoje serce!

 Przed decyzją dotyczącą suplementacji diety wspierającej serce warto zbadać kondycję układu sercowo-naczyniowego. Istnieje sporo badań wskazujących na aktualny stan narządu. Należy także pamiętać, że suplementacja diety może stanowić jedynie wsparcie dla kondycji serca, nie zastąpi ona tradycyjnego leczenia chorób kardiologicznych.

Oto niektóre z badań kardiologicznych:

  • pomiar ciśnienia tętniczego – wskazuje, z jaką siłą krew pompowana przez serce uderza o ściany naczyń tętniczych; prawidłowa wartość u osoby dorosłej to 120 mm Hg (ciśnienie skurczowe) i 80 mm Hg (ciśnienie rozkurczowe);
  • badanie krwi – warto ocenić profil lipidowy, poziom cukru oraz kwasu moczowego i homocysteiny; umożliwia to wczesne zdiagnozowanie hypercholesterolemii, cukrzycy i hyperurykemii, które są czynnikami ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego;
  • elektrokardiografia (EKG) to bezbolesne badanie przy użyciu elektrokardiogramu, który za pomocą przypiętych do ciała elektrod rejestruje i utrwala impulsy elektryczne powstające w mięśniu sercowym; to badanie może uwidocznić m.in. niedokrwienie serca, zaburzenia rytmu, niektóre choroby wrodzone czy następstwa nadciśnienia tętniczego;
  • Holter EKG –całodobowy monitoring rytmu pracy serca, aparat zapisuje aktywność serca na taśmie magnetycznej lub w pamięci elektronicznej;
  • Holter ciśnieniowy (ABPM) – całodobowy monitoring ciśnienia tętniczego krwi, na ramię nakłada się mankiet sprzężony z rejestratorem;
  • próby wysiłkowe – polegają na ocenie zmian zachodzących w mięśniu sercowym w czasie wysiłku fizycznego np. na bieżni lub stacjonarnym rowerze;
  • RTG klatki piersiowej –umożliwia określenie m.in. położenia mięśnia sercowego w stosunku do innych narządów, wielkość poszczególnych struktur, z których jest zbudowany, wykrycie niektórych wad wrodzonych i innych nieprawidłowości mogących potwierdzić konkretne schorzenie układu krążenia;
  • Echokardiografia (echo serca lub USG serca) – badanie struktur serca i dużych naczyń krwionośnych przy pomocy USG, a także prawidłowości przepływów krwi; to badanie pozwala na wykrycie m.in. wad wrodzonych i nabytych serca, skutków choroby wieńcowej i nadciśnienia tętniczego;
  • koronarografia (angiografia tętnic wieńcowych) – polega na podaniu kontrastu podczas cewnikowania jam serca, dzięki czemu za pomocą promieni rentgenowskich uwidocznione zostają tętnice wieńcowe;
  • cewnikowanie serca – to badanie, którego celem jest ocena kondycji serca, pozwala na bezpośredni pomiar ciśnienia w jamach serca i w wychodzących z niego dużych naczyniach krwionośnych; polega na przezskórnym nakłuciu tętnicy udowej lub podobojczykowej, wprowadzeniu cewnika, a następnie przesunięciu go w świetle naczynia do jam serca i dużych naczyń, rejestrując w nich ciśnienie i wysycenie krwi tlenem;
  • scyntygrafia perfuzyjna serca (SPECT) – badanie z użyciem izotopu, dzięki któremu możliwe jest wykrycie miejsc upośledzonego perfuzji (przepływu) krwi przez mięsień sercowy oraz miejsc upośledzonej żywotności;
  • tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny serca lub naczyń wieńcowych – tomografia wymaga podania w postaci dożylnego zastrzyku kontrastu radiologicznego, który zacieniuje naczynia i jamy serca, na tej podstawie lekarz zobaczy nieprawidłowości budowy serca lub zwężenia w naczyniach wieńcowych.

Schorzenia układu sercowo-naczyniowego (miażdżyca, nadciśnienie, choroba wieńcowa) urastają obecnie do rangi chorób cywilizacyjnych i są jedną z najczęściej występujących przyczyn zgonów. Pierwsze objawy wskazujące, że układ sercowo-naczyniowy nie funkcjonuje prawidłowo, są niespecyficzne i często bagatelizowane.

Ogólne zmęczenie, zwiększony wysiłek oddechowy, mniejsza wydolność organizmu są uważane za konsekwencję szybkiego tempa życia. Niestety, gdy ten stan nie jest w porę zdiagnozowany i przechodzi w formę przewlekłą, często okazuje się, że serce jest już bardzo wyniszczone. Zaawansowana niewydolność serca objawia się w postaci duszności, zawrotów głowy, przewlekłego zmęczenia, obrzęków, omdleń czy kołatania serca. Najbardziej dramatyczną konsekwencją niewydolności serca są zawał serca i udar niedokrwienny, które często kończą się zgonem.

Co możemy zrobić, żeby wspomóc pracę układu sercowo-naczyniowego? Serce wymaga szczególnej troski. Na jego kondycję wpływa wiele czynników: wysiłek fizyczny, dieta, przyjmowane używki, styl życia, rodzaj wykonywanej pracy. U osób, u których występują czynniki ryzyka, ważne jest wprowadzenie profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych – nie tylko w postaci modyfikacji stylu życia, ale także interwencji farmakologicznej.

W aptekach dostępnych jest wiele preparatów zalecanych w celach kardiologicznych m.in. po to, żeby zmniejszyć ryzyko wystąpienia epizodów sercowo-naczyniowych. Suplementy kardiologiczne dostępne w sprzedaży aptecznej bez recepty występują w postaci płynów, tabletek, kapsułek, kropel czy preparatów do ssania. W kategorii tych suplementów możemy spotkać leki obniżające ciśnienie krwi, wzmacniające pracę serca czy rozrzedzające krew. Należy jednak pamiętać o tym, żeby nie zażywać ich bez konsultacji z lekarzem, gdyż nawet najbardziej bogate w skład preparaty nie pomogą, gdy zaburzenie pracy serca wiąże się z poważną chorobą układu sercowo-naczyniowego.

Substancje wzmacniające pracę serca:

Witaminy, mikro- i makroelementy

W suplementach kardiologicznych bardzo często występują minerały i witaminy, które mają usprawnić pracę serca. W odpowiednich dawkach i proporcjach wpływają one korzystnie na pracę i wydolność serca oraz zmniejszają ryzyko rozwoju chorób naczyniowych. Najczęściej w suplementach tego typu można spotkać wapń, potas oraz magnez. Pacjenci po przebytych epizodach sercowo-naczyniowych, uskarżający się na arytmię czy z wrodzonymi wadami serca w szczególności powinni zadbać o właściwą podaż powyższych minerałów.

Jony wapnia odgrywają kluczową rolę na każdym poziomie funkcjonowania organizmu, m.in. odpowiadają za prawidłowe przewodzenie bodźców w układzie bodźco-przewodzącym serca. Dodatkowo preparaty z wapniem działają korzystnie na ciśnienie tętnicze oraz na profil lipidowy osocza. Przewlekłe i ostre niedobory jonów wapniowych powodują dysfunkcje układu sercowo-naczyniowego, objawiając się m.in. bólem wieńcowym, komorowym zaburzeniem rytmu serca czy zaburzeniami przewodzenia śródkomorowego i przedsionkowo-komorowego. Należy jednak pamiętać o tym, że nadmierne stężenie wapnia we krwi jest także wysoce niebezpieczne i – paradoksalnie – może powodować większe ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych – zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek.

Równie korzystny dla pracy serca jest magnez, który utrzymuje w równowadze gospodarkę elektrolitową organizmu i warunkuje prawidłową pracę układu mięśniowego, w tym mięśnia sercowego. Ostry lub przewlekły niedobór magnezu może powodować zaburzenia rytmu serca pod postacią migotania przedsionków czy innych arytmii.

Z kolei jony potasu uczestniczą w większości reakcji enzymatycznych oraz w syntezie białek, odgrywając przez to bardzo ważną rolę w utrzymaniu odpowiedniej równowagi wodno-elektrolitowej oraz wpływając m.in. na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i efektywną pracę mięśnia sercowego. Dodatkowo potas współdziałając kompleksowo z magnezem, bierze udział w skurczu mięśni gładkich naczyń krwionośnych i reguluje w ten sposób ciśnienie krwi

Ziołowe wyciągi

W wielu schorzeniach kardiologicznych takich, jak: ogólna niewydolność krążenia obwodowego, osłabienie pracy serca czy łagodna postać nadciśnienia tętniczego, są stosowane ziołowe preparaty zwierające roślinne wyciągi najczęściej z: głogu (Crataegi intractum), melisy (Melissae intractum), jemioły (Visci intractum), konwalii majowej (Convallaria majalis) czy miłka wiosennego (Adonis vernalis).

Szczególnie cenne pod względem kardiologicznym są preparaty zawierające wyciągi z liści i kwiatów głogu, jak i sproszkowane nieprzetworzone owoce głogu. Najczęściej wykorzystuje się dwa gatunki głogu: Crataegus monogyna i Crataegus leavigata. Obydwa gatunki głogu działają korzystnie na serce m.in. ze względu na zawartość jednego z najbardziej aktywnych flawonoidów – witeksyny. Substancja ta działa wzmacniająco na serce i krążenie obwodowe poprzez zwiększenie przepływu tlenu w sercu i naczyniach krwionośnych. Ten aktywny składnik głogu wzmacnia efekt rozkurczający tętnic wieńcowych, zwiększa wydolność serca poprzez pobudzenie serca do częstszych i silniejszych skurczów, a także poprawia w nim przewodnictwo nerwowe. Ze względu na taki wszechstronny efekt farmakologiczny preparaty z głogiem są polecane w celu usprawnienia pracy serca oraz ogólnie całego układu krążenia. Ze względu na duże bezpieczeństwo stosowania preparaty głogu są zalecane do długotrwałego stosowania, wykluczając jednak z tej grupy kobiety w ciąży i karmiące. Dodatkowo, żeby zwiększyć efektywność preparatów zawierających surowce głogu, często łączy się je z magnezem, gdyż takie połączenie najskuteczniej wzmacnia serce, chroni naczynia i reguluje krążenie krwi.

W tym miejscu warto również wspomnieć o innym cennym pod względem kardiologicznym surowcu roślinnym otrzymywanym z konwalii majowej, której wyciąg wchodzi w skład m.in. kropel nasercowych. Kardiologicznie cennymi składnikami aktywnymi występującymi w konwalii są glikozydy nasercowe – konwalatoksyna i konwalamaryna – które wzmacniają siłę skurczu serca, zmniejszając równocześnie nieznacznie częstość skurczów, co w konsekwencji poprawia krążenie krwi, a także zwiększają pobudliwość mięśni komór serca oraz zwalniają tętno. Preparaty zwierające w swoim składzie wyciąg z konwalii majowej są polecane w przypadku poważnej niewydolności serca, zaburzeń rytmu serca, kołatania serca, a także wad serca. Przeciwwskazane są natomiast w miażdżycy naczyń wieńcowych oraz przy bloku serca przedsionkowo-komorowym.

Nienasycone kwasy tłuszczowe

Rola nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) w prawidłowym funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego, zwłaszcza w prewencji chorób układu krążenia, jest niepodważalna. Szczególnie istotne w tej kwestii są kwasy omega: omega-3, omega-6 oraz omega- 9.

Odpowiednia podaż tych kwasów w diecie zmniejsza ryzyko śmierci z powodu epizodów sercowo-naczyniowych. NNKT wykazują działanie hipotensyjne, hipolipemizujące oraz przeciwzakrzepowe, co przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania mięśnia sercowego, właściwego utrzymania trójglicerydów we krwi, optymalnego ciśnienia krwi oraz lepkości krwi.

Wśród kwasów omega-3 szczególnie korzystny jest kwas eikozapentaenowy (EPA) oraz kwas dokozaheksaenowy (DHA), których pozytywne kardiologicznie efekty na serce obserwuje się w przypadku łącznego spożywania 250 mg EPA i DHA dziennie. Wśród kwasów omega-6 zaleca się suplementację kwasem linolowym (LA) i gamma-linolenowym (GLA), które przyczyniają się do utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi. Za najbardziej bogate źródła NNKT uważa się olej ogórecznika, z wiesiołka, z ryb i z siemienia lnianego. Suplementy bogate w te składniki są dostępne w szerokim asortymencie aptecznym. Powyższe preparaty wspomagają prawidłowe funkcjonowanie serca, utrzymują prawidłowy profil lipidowy i uzupełniają dietę w kwasy omega.

Inne związki kardioprotekcyjne

W suplementach kardiologicznych, pojedynczo lub łącznie, występuje również szereg innych związków o właściwościach ochronnych i wzmacniających na serce.

Koenzym Q10 jest naturalnym fizjologicznym przeciwutleniaczem niezbędnym w procesach energetycznych – również tych, które warunkują wydolność układu sercowo-naczyniowego. Związek ten poprawia dotlenienie komórek mięśnia sercowego i chroni je przed szkodliwym działaniem wolnych rodników (silne działanie antyoksydacyjne). Dane naukowe donoszą, że suplementacja koenzymem Q10 zmniejsza ryzyko występowania epizodów sercowo-naczyniowych oraz wspomaga leczenie wielu poważnych schorzeń kardiologicznych, takich jak: miażdżyca, nadciśnienie czy niewydolność serca.

Arginina jest aminokwasem, który warunkuje prawidłowe funkcjonowanie serca i naczyń krwionośnych. Mechanizm kardioochronny argininy jest wszechstronny. Zmniejsza ona lepkość płytek krwi, uczestniczy w naprawie uszkodzonych komórek naczyń krwionośnych, a przede wszystkim bierze udział w powstawaniu tlenku azotu (NO), który wpływa rozszerzająco na naczynia krwionośne, zwłaszcza tętnicze, powodując tym samym lepszy przepływ krwi w tkankach. Suplementy zawierające argininę stosowane są do utrzymania prawidłowego ciśnienia krwi, a także wspomagająco w celu zapobiegania miażdżycy i innych chorób sercowo-naczyniowych, zwłaszcza przebiegających z zaburzeniami krążenia tętniczego. Warto jednak w tym miejscu zaznaczyć, że suplementacja argininą powinna odbywać się zawsze pod kontrolą kardiologiczną, gdyż nadmiar(!) tego aminokwasu obniża wydajność mięśnia sercowego i zwiększa przez to ryzyko wystąpienia zawału serca.

Resweratrol jest polifenolem należącym do flawonoidów. Bogate źródło tego związku można uzyskać z ekstraktu ze skórek winogron. Resweratrol wpływa korzystnie na prawidłowe krążenie krwi i stan naczyń krwionośnych, ponieważ charakteryzuje się silnymi właściwościami przeciwzapalnymi i kardioochronnymi. Związek hamuje agregację płytek krwi, powstrzymuje tym samym proces zapalny i zmniejsza podatność do tworzenia blaszki miażdżycowej oraz rozszerza naczynia krwionośne.

Substancje obniżające stężenie cholesterolu we krwi

W suplementach kardiologicznych odrębną grupę stanowią te, które są rekomendowane w pierwotnej profilaktyce hipercholesterolemii oraz profilaktyce chorób związanych z ryzykiem zwiększonego stężenia cholesterolu.

Związki wspomagające metabolizm homocysteiny

Homocysteina jest aminokwasem, który powstaje podczas trawienia produktów zawierających białko pochodzenia zwierzęcego. Aminokwas ten nazywany jest cholesterolem XXI wieku, gdyż wskazano zależność pomiędzy wysokim stężeniem homocysteiny we krwi a ryzykiem wystąpienia epizodów sercowo-naczyniowych.

Działanie negatywne homocysteiny na układ sercowo-naczyniowy wynika z silnych właściwości oksydacyjnych tego związku i wywołania przez to w organizmie stresu oksydacyjnego.

Konsekwencją tego zjawiska jest uszkodzenie śródbłonka naczyniowego i większe ryzyko formowania zakrzepów, a tym samym rozwoju miażdżycy, zakrzepicy żylnej, zatorowości czy zawału serca. Biorąc to pod uwagę, ostatnio bardzo często jako składnik suplementów kardiologicznych rekomendowanych do utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi na pierwszym miejscu występują związki wpływające na prawidłowe stężenie homocysteiny. Co ciekawe, wykazano, że niedobory witamin z grupy B oraz niedobory kwasu foliowego prowadzą do wzrostu stężenia homocysteiny we krwi.

Do takich związków regulujących stężenie homocysteiny we krwi należą więc m.in. witaminy z grupy B (B1, B6 oraz B12), które wspierają właściwy metabolizm energetyczny oraz foliany, które pomagają w utrzymaniu prawidłowego metabolizmu homocysteiny.

Związki pochodzenia roślinnego

Wśród naturalnych substancji pochodzenia roślinnego o właściwościach obniżających poziom cholesterolu we krwi są tzw. fitostatyny. Częstym składnikiem suplementów kardiologicznych jest fitostatyna – monakolina K, uzyskiwana z fermentowanego czerwonego ryżu. Mechanizm działania tej fitostatyny jest taki sam jak syntetycznych statyn i polega na hamowaniu aktywności enzymu uczestniczącego w procesie syntezy cholesterolu. Bezpieczna i efektywna pod względem hipolipemicznym dawka monakoliny, która skutecznie obniża poziom złego cholesterolu, rekomendowana przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności, wynosi 10 mg dziennie.

Aliacyna to substancja czynna zawarta w czosnku, która wspiera pracę układu krążenia i wydolność serca. Przyczynia się do utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu i lipidów we krwi oraz pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu serca i naczyń krwionośnych, pomagając zachować prawidłowy stan naczyń krwionośnych. Ułatwia też przepływ krwi w mikronaczyniach.

Substancje o działaniu przeciwzakrzepowym:

Podstawową substancją czynną w lekach o działaniu przeciwzakrzepowym dostępnych w aptekach w sprzedaży odręcznej jest kwas acetylosalicylowy (aspiryna). Aspiryna jest lekiem znanym od wielu pokoleń o szerokim zastosowaniu. Należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych wykazujących swoje efekty farmakologiczne w zależności od zastosowanej dawki. Najczęściej aspiryna jest wykorzystywana jako środek przeciwbólowy, przeciwzapalny i przeciwgorączkowy i w tych wskazaniach stosowana jest w większym zakresie dawek (200-1000 mg). Natomiast zastosowanie niższych tzw. kardiologicznych dawek aspiryny (50-150 mg) wiąże się z cennymi efektami kardiologicznymi. Ze względu na swój mechanizm działania aspiryna zastosowana w niższych dawkach powoduje efekt antyagregacyjny – hamuje zlepianie (agregację) płytek krwi, co zmniejsza ryzyko tworzenia się zakrzepów i związanych z tym powikłań.

W dawkach kardiologicznych aspiryna jest stosowana zarówno w celach profilaktycznych, jak i leczniczych. Typowe wskazania kardiologiczne obejmują: świeży zawał serca i udar niedokrwienny mózgu, niestabilną i stabilną postać choroby wieńcowej oraz profilaktykę wystąpienia zawału serca i udaru mózgu u osób dużego ryzyka, a także prewencję wtórną po przebytym już zawale serca czy udarze niedokrwiennym. Dawki kardiologiczne aspiryny stosuje się również w zapobieganiu zakrzepicy żylnej i zatorowi płuc u pacjentów długotrwale unieruchomionych, a także zakrzepicy naczyń wieńcowych u pacjentów z mnogimi czynnikami ryzyka. Aspirynę stosuje się także u pacjentów z przejściowym migotaniem przedsionków.

Jeśli chodzi o dawkowanie aspiryny w celach kardiologicznych, obejmujących zapobieganie zawałowi serca czy udarowi mózgu, jak i po przebytym już zawale lub udarze, to standardowa dawka leku obejmuje jedną tabletkę (75 lub 100 mg) raz na dobę, a w zapobieganiu zakrzepicy żylnej i naczyń wieńcowych od 1 do 2 tabletek (75-150 mg). Jednak w przypadku zawału serca lub niestabilnej choroby wieńcowej, jeśli pacjent dotychczas nie zażywał aspiryny, stosuje się początkowo tzw. dawkę nasycającą leku (150-325 mg) raz na dobę. Co więcej w przypadku świeżego zawału serca lub podejrzenia zawału serca zaleca się natychmiast podać w jednorazowej dawce ok. 300 mg aspiryny, najlepiej w wersji tabletek niepowlekanych.

Aspiryna ze względu na swój mechanizm działania wywołuje charakterystyczne działania niepożądane w momencie jej stosowania. Bardzo często występują zaburzania żołądkowo-jelitowe, takie jak: bóle brzucha, zgaga, nudności czy wymioty. Rzadziej obserwowano stany zapalne żołądka i dwunastnicy, indukcję lub zaostrzanie choroby wrzodowej, co może doprowadzać do krwotoków i perforacji.

Ze względu również na właściwości rozrzedzające krew stosowanie aspiryny może powodować poważne zaburzenia krzepnięcia krwi, w postaci krwotoków np. do mózgu czy krwotoku z przewodu pokarmowego. Ponadto u osób uczulonych może rozwinąć się tzw. astma aspirynozależna, jak i inne objawy alergiczne: wysypka, pokrzywka, świąd, rumień czy nawet zagrażający życiu wstrząs anafilaktyczny.

Ciasteczka

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dowiedz się więcej jak je wyłączyć.

OK, zgadzam się
OK, zgadzam się