Data publikacji: 23 marca 2019

Dieta w chorobach układu krążenia

Pomimo intensywnie prowadzonej edukacji, choroby układu krążenia stanowią pierwszą przyczynę zgonów na świecie. W Europie jest to około 45%, czyli 2 razy więcej niż zgony spowodowane chorobami nowotworowymi. Natomiast w naszym kraju występuje jeszcze większy odsetek – 47%.

Dieta w chorobach układu krążenia

Pomimo intensywnie prowadzonej edukacji, choroby układu krążenia stanowią pierwszą przyczynę zgonów na świecie. W Europie jest to około 45%, czyli 2 razy więcej niż zgony spowodowane chorobami nowotworowymi. Natomiast w naszym kraju występuje jeszcze większy odsetek – 47%. Czynniki ryzyka takie jak zaburzenia lipidowe, nadciśnienie tętnicze czy też nadwaga dotyczą większości dorosłych Polaków. Niefarmakologiczne metody leczenia, obejmujące odpowiednią aktywność fizyczną, modyfikację sposobu żywienia oraz zaprzestanie palenia wpływają korzystnie na wartość ciśnienia tętniczego, a także poprawę parametrów metabolicznych. Powinny być zatem polecane już na początku terapii chorób układu krążenia oraz jako działania prewencyjne.

Czytaj także: Wsparcie dla serca

Czynniki ryzyka występowania chorób układu krążenia

Występowanie chorób układu krążenia jest związane z wybranymi czynnikami ryzyka, które dzielimy na modyfikowalne  i niemodyfikowalne. Modyfikowalne są zależne od naszego stylu życia i ich zmiana podziała hamująco na rozwój choroby. Niemodyfikowalne takie jak: wiek, płeć, rasa czy obciążenie rodzinne nie są od nas zależne.

Do modyfikowalnych czynników ryzyka zaliczamy:

  • cukrzycę oraz nietolerancję glukozy
  • nadwagę i otyłość
  • zespół metaboliczny
  • dyslipidemie
  • złe nawyki żywieniowe i nieprawidłową dietę
  • stres
  • niską aktywność fizyczną
  • nadciśnienie tętnicze
  • palenie tytoniu
  • nadmierne spożycie alkoholu

Jak widzimy modyfikowalne czynniki ryzyka stanowią zdecydowaną większość, można zatem powiedzieć że nasze zdrowie w naszych rękach. Najczęstszym i jednocześnie najmniej kontrolowanym czynnikiem ryzyka jest dyslipidemia. Dokładny opis i sposoby radzenia sobie z tą przypadłością znajdują się w osobnym artykule. Istotną rolę odgrywa także dieta bogata w cukry proste i żywność przetworzoną, która razem z niską aktywnością fizyczną prowadzi do zwiększenia masy ciała. Konsekwencją jest cukrzyca, nadciśnienie i zespół metaboliczny – z pewnością jest to zbyt duże uproszczenie ale pokazuje jak ważny jest nasz styl życia w kontekście chorób serca.

Na podstawie raportu American Heart Association „Heart Disease and Stroke Statistics-2019 Update” przygotowałam zestawienie najlepiej ocenianych zachowań żywieniowych, które zmniejszają prawdopodobieństwo zachorowania.

Białko w chorobach układu krążenia

Mleko i przetwory mleczne mają swoich przeciwników, jednakże z raportu wynika, że nie wpływają znacząco na powstawanie lub zaostrzenie chorób sercowo naczynowych, natomiast są doskonałym źródłem wapnia. W przypadku masła sprawa nie jest już tak oczywista, ale raczej nie demonizowałabym go ponieważ również „nie wpływa znacząco”.

Dobrym źródłem lekkostrawnego białka oraz zdrowych tłuszczy są ryby. Oficjalne zaleca się spożywać ryby minimum 2 razy w tygodniu. Dla tych, którzy za nimi nie przepadają, dobrą alternatywą jest suplementacja 250mg/ dzień omega-3. Takie postępowanie zmniejsza prawdopodobieństwo zgonu z powodu chorób układu krążenia aż o 35%! Tylko proszę pamiętać, że ryba w panierce działa wręcz odwrotnie. Dlaczego? Z jednej strony mamy dobre kwasy tłuszczowe, które ulegają niebezpiecznym przemianom pod wpływem temperatury i nie dość, że w niczym nam nie pomagają, to jeszcze szkodzą. z drugiej – panierkę, która ma wysoki indeks glikemiczny. Dane wskazują, że  pozytywne efekty osiągniemy niezależnie od tego czy SFA zamieniamy na PUFA czy węglowodany o niskim indeksie glikemicznym. W tym momencie widzimy kolejną cegiełkę – produkty o niskim indeksie glikemicznym.

Węglowodany w chorobach układu krążenia

Węglowodany proste, mające wysoki indeks glikemiczny nie tylko zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia cukrzycy typu 2, ale także są niekorzystne dla naszego układu krążenia. Pragnę tutaj zaznaczyć, że najlepsze wyniki osiągniemy jedząc świeże, nieprzetworzone produkty, ponieważ będą zawierały błonnik pokarmowy, który jest dla nasz szczególnie dobry, chociażby ze względu na fakt, że spowalnia wchłanianie glukozy i pomaga usunąć nadmiar cholesterolu z jelit. Duże ilości tego zdrowego składnika znajdziemy również w produktach pełnoziarnistych, strączkach, orzechach i nasionach. Raport wskazuje, że jedzenie porcji orzechów (bogatych nie tylko w błonnik ale i dobre tłuszcze) 5 razy w tygodniu zabezpiecza nas przez zachorowaniem na choroby kardiologiczne.

Więcej o błonniku: Właściwości i zastosowanie błonnika

Ograniczenie soli przyczynia się do zachowania zdrowia układu krążenia?

Kiedy chorujemy na nadciśnienie tętnicze, zazwyczaj słyszymy zalecenie „proszę ograniczyć sól”. Jednakże samo, izolowane zmniejszenie spożycia sodu do poziomu 2300mg dziennie daje niewielkie efekty.  Istotny jest także prawidłowy stosunek sodu do potasu. Potas znajdziemy przede wszystkim w produktach roślinnych dlatego dbając o prawidłowy jego poziom jednocześnie zwiększamy ilość błonnika pokarmowego, która działa ochronnie na nasze zdrowie. Osoby starsze, którym szczególnie trudno zmienić swoje nawyki żywieniowe, powinny  przynajmniej zmniejszyć spożycie soli i produktów przetworzonych. Pozostałym zalecam przejście na dietę DASH, która daje zdecydowanie lepsze wyniki oraz dodatkowo wpływa na normalizację poziomu lipidów.

Oprócz diety DASH popularnym i dobrze znanym sposobem żywienia jest dieta śródziemnomorska. Badano wpływ tego sposobu żywienia oraz diety laktoowo-wegetariańskiej na czynniki ryzyka zachorowania na choroby układu krążenia. Obie w taki sam sposób pomagały redukować masę ciała, zawartość tłuszczu, a także markery stresu oksydacyjnego i prozapalne cytokiny (w codziennym życiu chcemy osiągać możliwie niskie wartości). Jednak w przypadku diety wegetariańskiej zaobserwowano niższy poziom cholesterolu LDL, kwasu moczowego i witaminy B12, natomiast dieta śródziemnomorska szczególnie dobrze wpływa na obniżenie trójglicerydów.

Co oprócz diety?

Zmniejszenie masy ciała, zwiększenie aktywności fizycznej i indywidualnie dobrana dieta zdecydowanie przyczynią się do poprawy naszego stanu zdrowia i zmniejszenia prawdopodobieństwa zachorowania na choroby układu krążenia. Pamiętajmy także, aby zawsze znaleźć chwilę na relaks i zdrowo się wysypiać. Dbajmy o nasze ciało holistycznie, czyli w całości. To najlepsza inwestycja w przyszłość.

Ciasteczka

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dowiedz się więcej jak je wyłączyć.

OK, zgadzam się
OK, zgadzam się