Data publikacji: 15 maja 2019

Żeńszeń – wpływ na funkcje mózgu

Żeńszeń właściwy Panax ginseng jest rośliną zaliczaną, ze względu na mechanizm działania farmakologicznego, do roślinnych adaptogenów. Jej naturalne siedliska występują w Chinach, Japonii, na Syberii oraz półwyspie Koreańskim. W medycynie chińskiej jest wykorzystywany od 5000 lat jako panaceum na rozliczne choroby.

Żeńszeń właściwy Panax ginseng jest rośliną zaliczaną, ze względu na mechanizm działania farmakologicznego, do roślinnych adaptogenów. Jej naturalne siedliska występują w  Chinach, Japonii, na Syberii oraz półwyspie Koreańskim.  W medycynie chińskiej jest wykorzystywany od 5000 lat jako panaceum na rozliczne choroby. Do Europy trafił sprowadzony przez Marco Polo w 1274 roku, jednak popularność zyskał dopiero w XVII wieku , kiedy stał się modny na dworze Ludwika XIV, jako środek wzmacniający potencję.  Żeń-szeń, tak jak pozostałe adaptogeny, zwiększa odporność na stres oraz stymuluje układ immunologiczny. Poprawia pracę układu nerwowego oraz wzmacnia w trakcie długotrwałego, obciążającego wysiłku. Wykazuje właściwości nootropowe, czyli zwiększające funkcje poznawcze, pamięć i kreatywność, u ludzi zdrowych, poprzez zmianę metabolizmu acetylocholiny w mózgu. Substancjami aktywnymi w żeńszeniu są ginsenozydy, od ich stężenia będzie zależała siła działania preparatu.

Czytaj również: Dzięgiel chiński: żeń-szeń dla kobiet

Pozytywny wpływ tych związków na pamięć, zdolność uczenia się oraz neurogeneze w hipokampie udowodniono w badaniach na szczurach laboratoryjnych. Obiecujące jest również badanie na ludziach, grupie 30 ochotników w wieku 23 lat, którzy przez 8 dni przyjmowali 200mg lub 400mg ekstraktu z żeńszenia. Po tak krótkim czasie podawania substancji, zdolności poznawcze grupy przyjmującej większą dawkę znacząco się poprawiły. U grupy przyjmującej mniejszą dawkę zaobserwowano natomiast wyciszenie emocjonalne.  Przeprowadzono również badanie w trakcie którego podano ochotnikom dawkę ekstraktu z żeńszenia, a po 60 minutach test do rozwiązania. Wykazali oni znacznie większą zdolność rozwiązywania testów i niższy poziom zmęczenia pracą umysłową, niż grupa kontrolna. Badania te sugerują, że suplementy zawierające Panax ginseng są warte polecania uczniom oraz studentom na tydzień przed, a nawet w dniu ważnego egzaminu.

Łączenie preparatów zawierających ekstrakty z tej rośliny z używkami może być niebezpieczne. Żeńszeń może zwiększać wrażliwość organizmu na działanie alkoholu, natomiast w połączeniu z kofeiną wywoływać nadmierne pobudzenie i bezsenność.

Ponieważ ginsenozydy mają działanie neuroprotekcyjne w stosunku do zmian powstałych w wyniku ogniskowego niedokrwienia mózgu, suplementy zawierające żeńszeń są dobrym rozwiązaniem dla seniorów, którzy spotykają się z problemami z pamięcią. Działanie to zostało udowodnione w badaniach na zwierzętach. W grupie której podawano dożylnie ginsenozyd, obszar mózgu objęty uszkodzeniem był znacznie mniejszy niż w grupie kontrolnej. Podanie suplementów zawierających żeńszeń wpływa pozytywnie na poprawę nastroju i wyciszenie, co również może być korzystne u osób starszych. Warto jednak pamiętać że P. ginseng nie powinien być stosowany przez osoby przyjmujące insulinę, ponieważ wchodzi z nią w interakcję prowadzącą do hipoglikemii, która może być niebezpieczna dla życia.

Piśmiennictwo

  1. Tadeusz Wolski, Tomasz Baj, Agnieszka Ludwiczuk, Magdalena Sałata, Kazimierz Głowniak „Surowce roślinne o działaniu adaptogennym oraz ocena zawartości adaptogenów w ekstraktach i preparatach otrzymanych z rodzaju Panax” Katedra i Zakład Farmakognozji z Pracownią Roślin Leczniczych, Uniwersytet Medyczny, Lublin, Postępy Fitoterapii 2/2009, s. 77-97
  2. Jerzy Lutomski, Ziołolecznictwo chorób wieku podeszłego, Instytut Roślin i Przetworów Zielarskich w Poznaniu Postępy Fitoterapii 3/2000, s. 24-32
    3. http://en.mr-ginseng.com/rhodiola/
    4. Obidoska Grażyna, Biuletyn hodowli i aklimatyzacji roślin, rośliny o działaniu adaptogennym, nr 233, 2004
  3. https://neuroexpert.org/wiki/zen-szen-panax-ginseng/
Ciasteczka

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dowiedz się więcej jak je wyłączyć.

OK, zgadzam się
OK, zgadzam się